Sosyal medya dünyasını sarsan devasa bir hukuki süreçte son viraja girildi diyebiliriz. Meta, 29 eyalet başsavcısının açtığı ve şirketin geleceğini tehlikeye atabilecek türden bir mahkeme sürecini durdurmak için 18 milyar dolardan fazla ödeme yapmayı kabul etti. Geçtiğimiz hafta Kaliforniya'da başlayan dava, Meta'nın sosyal medya bağımlılığını körükleyip körüklemediği konusuna odaklanıyordu. İşin ilginç yanı Meta, bu devasa ödemenin yanı sıra platformlarında reşit olmayanlar için adeta radikal bir güvenlik duvarı örüyor.
İçindekiler
Aslında şirket, bu hamleyle biraz da dikkatleri üzerine çekmekten kaçınmaya çalışıyor gibi görünüyor. Süreç boyunca tüm suçun üzerine yıkılmasından rahatsız olan Meta; TikTok ve YouTube'u da benzer adımlar atmaya çağırarak topu rakiplerine de atıyor. Bakalım bu devler de Meta'nın yolundan gidecek mi?
Genç Kullanıcıları Korumak İçin Hangi Kurallar Geliyor?
Dava kapsamında Meta, 18 yaş altı kullanıcıların Facebook ve Instagram deneyimini tamamen değiştirecek bir dizi yeni kısıtlamayı hayata geçirecek. İşte o dikkat çeken yenilikler:
- Günlük 2 Saat Sınırı: Genç kullanıcılar için varsayılan olarak günlük iki saatlik bir kullanım limiti getiliyor. Bu sınır sadece ebeveynler tarafından kaldırılabilir ve gencin Facebook ile Instagram'daki tüm hesaplarında ortak olarak uygulanacak.
- Gece Yasağı: Gece yarısı ile sabah 06.00 arasında teen (genç) hesaplar otomatik olarak kilitlenecek.
- Okul Saatlerinde Sessizlik: Okul saatlerinde (sabah 8 ile öğleden sonra 3 arası) bildirimler varsayılan olarak sessize alınacak.
- Molalar ve Akış Seçenekleri: Kesintisiz her 15 dakikalık kullanımda molalar önerilecek; ayrıca toplam süre 60 ve 90 dakikayı bulduğunda uyarılar gönderilecek. Gençler isterlerse algoritmik olmayan akışları seçebilecek, otomatik video oynatmayı (autoplay) kapatabilecek ve gönderilerdeki beğeni sayılarını gizleyebilecek.
Bununla birlikte estetik operasyon ve aşırı makyaj filtreleri gençlerin kullanımından kaldırılacak. Ebeveyn denetim araçları da çok daha görünür ve işlevsel hale getirilecek.
Meta Neden Bu Kadar Kolay Uzlaşmayı Seçti?
Açıkçası milyarlarca dolarlık tazminat riskleriyle karşı karşıya olan Meta için bu anlaşma sürpriz oldu. Şirket, haftalarca sürmesi beklenen ve operasyonlarının en karanlık sırlarını gün yüzüne çıkarabilecek bir davanın altından kalkmaktansa parayı ödeyip konuyu kapatmayı tercih etti. Çünkü Meta'nın önünde çok daha büyük bir hedef var: Yapay zeka ve kişisel süper zeka projeleri.
Şirket, gelecekte herkesin hayatına rehberlik edecek yapay zeka araçlarını hayata geçirmeye hazırlanıyor. Ancak bunun için insanların Meta'ya güvenmesi ve verilerini paylaşması gerekiyor. Zaten zayıf olan halk güvenliği, bu dava süreciyle daha da zedelenseydi yapay zeka planları suya düşebilirdi. Dolayısıyla 18 milyar dolarlık fatura, şirketin uzun vadeli yapay zeka vizyonu karşısında göze alınabilir bir maliyet olarak görüldü.
Ödeme Planı ve Rakipler İçin Şartlar
18 milyar dolarlık ödeme 10 yıllık bir sürece yayılacak. Bu paranın yaklaşık %70'i eyaletlere dağıtılacak. Kalan %30'luk kısım (yaklaşık 5.3 milyar dolar) ise yalnızca TikTok ve YouTube'un da benzer genç kullanım kısıtlamalarını kabul etmesi ve bu miktarla eşleşen ödemeler yapması şartıyla serbest bırakılacak.
Özetle; Meta bir yandan reşit olmayan kullanıcıları korumak adına önemli adımlar atarken, diğer yandan mesajlaşma uygulamaları (WhatsApp ve Messenger) üzerinden gençleri tutmaya devam edecek. Sosyal medya devleri için yeni bir dönemin kapıları aralanıyor ve görünen o ki gençlerin dijital alışkanlıkları kökten değişiyor.
